Fizjoterapia

Jeśli zostanie ci zalecona fizjoterapia, fizjoterapeuta zacznie od zadawania ci pytań na temat stanu twojego kręgosłupa. Mogą ci zostać zadane pytania na temat tego, kiedy rozpoczął się ból, gdzie go odczuwasz i w jaki sposób występujące u ciebie objawy wpływają na zajęcia dnia codziennego. Twoje odpowiedzi pomogą fizjoterapeucie w skoncentrowaniu się na źródle twojego problemu i na tym, co może zrobić, aby go zmniejszyć. Fizjoterapeuta może wówczas wykonać badanie, które może obejmować sprawdzenie następujących elementów:
  • postawa ciała – niezrównoważona postawa kręgosłupa może powodować ucisk na obolałe stawy, nerwy i mięśnie. Poprawa postawy ciała może często znacznie przyczynić się do zmniejszenia bólu.
  • zakres ruchu – zostaną wykonane pomiary, jak daleko możesz sięgnąć w różnych kierunkach. Zmierzony zakres ruchu jest zapisywany, aby można było ocenić poprawę wraz z każdym cyklem leczenia.
  • badania nerwów – fizjoterapeuta może sprawdzić odruchy, czucie i siłę mięśniową. Wyniki tego badania mogą pomóc w ustaleniu, który region kręgosłupa powoduje problemy i jakie rodzaje leczenia będą dla ciebie najkorzystniejsze.
  • wkładki ortopedyczne do butów – ćwiczenia fizjoterapeutyczne korygujące płaskostopie poprzeczne oraz zalecenia dotyczące zastosowania specjalistycznych, ortopedycznych wkładek do butów celem przeciwdziałania nieprawidłowej postawie i skrzywieniom kręgosłupa.
  • badanie ręczne – fizjoterapeuta ostrożnie porusza twoim kręgosłupem w różnych pozycjach, aby sprawdzić, czy stawy pozwalają na swobodne ruchy na każdym poziomie. Bada się również elastyczność mięśni i tkanek miękkich.
  • ergonomika – ergonomika obejmuje sprawdzenie, gdzie i w jaki sposób pracujesz lub jakie zajęcia wykonujesz w ramach swojego hobby. Dzięki zrozumieniu parametrów ergonomicznych fizjoterapeuta może dowiedzieć się, czy sposób wykonywania przez ciebie pracy lub innych zajęć może pogarszać ból kręgosłupa. Czasem nawet niewielkie korekty mogą w znacznym stopniu złagodzić problemy ze strony kręgosłupa.
  • badanie palpacyjne – fizjoterapeuta pomaca tkanki miękkie wokół kręgosłupa, aby sprawdzić, czy nie występują zmiany ich temperatury lub twardości, co może wskazywać na zapalenie lub podrażnienie nerwów. Badanie palpacyjne pozwala również na sprawdzenie, gdzie znajdują się punkty bolesności dotykowej lub skurczu mięśni przykręgosłupowych.
 
Fizjoterapeuta oceni twoje reakcje i wyniki przeprowadzonego u ciebie badania, aby podjąć decyzję o najlepszym sposobie udzielenia ci pomocy. Opracuje następnie plan postępowania terapeutycznego, w którym będą wymienione rodzaje terapii, które zostaną zastosowane, a także cele ustalone przez ciebie i fizjoterapeutę. Zapewni to ci wykonywanie codziennych czynności w sposób bezpieczny, z jak najmniejszym dyskomfortem. Plan obejmie również rokowanie, czyli poglądy fizjoterapeuty co do tego, na ile skuteczne okaże się zalecane przez niego postępowanie, i jak długo będzie ci ono potrzebne, aby przyniosło jak największe korzyści.
 
W celu opanowania bólu i innych dolegliwości fizjoterapeuta może zalecić następujące rodzaje fizjoterapii:
  • odpoczynek – zapewnienie odpoczynku bolesnym stawom i mięśniom pomaga w złagodzeniu ich bolesności, dając kręgosłupowi czas na regenerację. Odczuwanie bólu w trakcie aktywności fizycznej lub wykonywania ruchów powinno być sygnałem, że ciągle istnieje gdzieś podrażnienie. Należy unikać wykonywania jakichkolwiek ruchów i czynności, które powodują nasilenie bólu. We wczesnych stadiach leczenia lekarz lub fizjoterapeuta może zalecić ci stosowanie usztywniacza ortopedycznego w celu ograniczenia ruchów.
  • odciążenie określonych grup mięśniowych – umożliwia ono bezpieczne ruchy stawów i mięśni po jednej stronie bolesnej okolicy, chroniąc bolesne miejsce. W przypadku zalecenia przez lekarza usztywniacza ortopedycznego, może być konieczne zdejmowanie go kilka razy w ciągu dnia w celu wykonania łagodnych, kontrolowanych ćwiczeń fizycznych.
  • ustawienie kręgosłupa – fizjoterapeuta może pomóc w znalezieniu najwygodniejszych pozycji kręgosłupa w trakcie snu lub odpoczynku. Może również zasugerować pozycje zmniejszające obciążenie kręgosłupa w trakcie pracy.
  • przykładanie lodu – lód powoduje obkurczenie się, czyli zmniejszenie średnicy, naczyń krwionośnych, co zmniejsza przepływ krwi. Pomaga to w opanowaniu zapalenia, skurczów mięśniowych i bólu.
  • wysoka temperatura – wysoka temperatura powoduje rozszerzenie, czyli zwiększenie średnicy, naczyń krwionośnych, co powoduje zwiększenie przepływu krwi. Pomaga to w odprowadzeniu związków chemicznych, które powodują ból, a także pomaga w dostarczeniu do tkanki regenerujących substancji odżywczych i tlenu.
  • ultradźwięki – są to fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości, które docierają do obolałych mięśni i innych tkanek znajdujących się więcej niż dwa cale poniżej powierzchni skóry. W miarę jak fale dźwiękowe przechodzą przez ciało, powodują wibrację cząsteczek chemicznych, powodując tarcie i rozgrzewanie się. Ten efekt rozgrzewający pomaga w przepłukaniu krwią obolałej okolicy i w dostarczeniu nowej krwi, bogatej w substancje odżywcze i tlen.
  • stymulacja elektryczna – łagodnie stymuluje nerwy podczas przechodzenia prądu elektrycznego przez płatki przykładane do skóry. Niektórzy ludzie mówią, że jest to uczucie podobne do masażu. Stymulacja elektryczna może zmniejszyć ból poprzez wysyłanie do mózgu impulsów, które są odczuwane zamiast bólu. Po ustąpieniu bólu zaczynają rozluźniać się mięśnie, co umożliwia poruszanie się i wykonywanie ćwiczeń fizycznych z mniejszym dyskomfortem.
  • masaż tkanek miękkich – fizjoterapeuci są szkoleni w wykonywaniu różnych form masażu tkanek miękkich. Wykazano, że redukuje on ból i skurcz poprzez powodowanie rozluźnienia mięśni, dostarczenie świeżej krwi bogatej w tlen i substancje odżywcze i wypłukanie z bolesnego obszaru drażniących związków chemicznych powstających w trakcie procesu zapalnego. Masaż tkanek miękkich może pomóc w rozluźnieniu napiętych mięśni, przywracając im prawidłową długość. Pomaga to pacjentowi w poruszaniu się z mniejszym bólem i większą swobodą.
  • mobilizacja stawów – fizjoterapeuta może stosować zmieniające się naciski i ruchy w stawach, aby pomóc w nasmarowaniu płynem powierzchni stawowych. Zmniejszy to sztywność i pomoże w poruszaniu się z mniejszym bólem. W miarę ustępowania dolegliwości bólowych stosuje się silniejsze naciski i obszerniejsze ruchy, aby wydłużyć tkanki wokół stawu w celu przywrócenia większej ruchomości kręgosłupa.
  • wyciąg – obolałym stawom i mięśni często przynosi ulgę ich pociąganie. Fizjoterapeuci stosują ten zabieg ręcznie lub przy użyciu mechanicznego wyciągu. Istnieją również urządzenia rozciągające, które można stosować w domu. Konieczna siła pociągania zależy od stanu pacjenta. Na początku korzystne może był łagodne przykładanie i zdejmowanie nacisku, aby zmniejszyć ból związany z procesem zapalnym w stawach. Silniejsze pociąganie może przyczynić się do złagodzenia objawów bólowych u osób z łagodnie bolesnym lub napiętym stawem kręgosłupa.
 
Fizjoterapeuci stosują trening czynnościowy, gdy chcą pomóc pacjentowi w wykonywaniu określonych czynności z większą swobodą i w bezpieczniejszy sposób. Do przykładów treningu czynnościowego należą:
  • trening postawy – zdrowa postawa pomaga w utrzymaniu właściwego ułożenia  kręgosłupa, ze zmniejszeniem obciążenia stawów kręgosłupa i przykręgosłupowych tkanek miękkich. Czas i wysiłek włożone w wykształcenie prawidłowej postawy ciała mają niezwykle istotne znaczenie dla zachowania zdrowia kręgosłupa. Pomogą również zapobiec w pojawianiu się dalszych problemów z jego strony w przyszłości. W miarę przywracania siły mięśniowej i kontroli nad ciałem coraz łatwiej jest pamiętać o prawidłowej postawie i ułożeniu ciała w trakcie odpoczynku i wykonywania wszelkich codziennych zajęć.
  • mechanika ciała – polega na utrzymywaniu bezpiecznej postawy ciała w ruchu. Czym innym jest siedzenie lub stanie z zachowaniem prawidłowego ułożenia ciała, a czym innym utrzymanie bezpiecznej postawy w trakcie wykonywania aktywnych ruchów. Należy pamiętać o konieczności zachowania najbezpieczniejszego ułożenia ciała w trakcie wykonywania czynności dnia codziennego, takich jak wstawanie z krzesła, wynoszenie śmieci, wyjmowanie ubrań z suszarki, mycie zębów i podnoszenie ciężarów. Bezpieczne ruchy ciała są szczególnie istotne w trakcie tej ostatniej czynności. Aby uniknąć nadmiernych obciążeń kręgosłupa w takich sytuacjach, należy przestrzegać następujących zaleceń:
    • Należy zaplanować podnoszenie ciężarów i odpowiednio się do niego przygotować.
    • Należy się upewnić, że ma się zapewnione pewne podparcie stóp.
    • Należy szeroko rozstawić stopy, tak aby zapewnić ciału jak najszersze podparcie.
    • Należy trzymać ciężar jak najbliżej ciała.
    • Należy utrzymywać kręgosłup w stabilnej, prawidłowej pozycji.
    • Obroty wokół własnej osi należy wykonywać z udziałem stóp.
  • ergonomika – ergonomika jest nauką badającą, w jaki sposób ludzie wykonują określone czynności. Nawet niewielkie zmiany sposobu wykonywania pracy lub hobby mogą ograniczyć ból i inne dolegliwości, chroniąc kręgosłup przed dalszymi urazami. Ergonomika nie obejmuje zazwyczaj kosztownych zmian. Nawet niewielkie korekty wykonywanych czynności mogą w bardzo dużym stopniu złagodzić ból i zapobiegać dalszym problemom.
 
Po opanowaniu bólu oraz uzyskaniu poprawy zakresu ruchów i powrotu siły mięśniowej możliwe jest kontynuowanie fizjoterapii samodzielnie w domu. Fizjoterapeuta przeanalizuje z tobą niektóre z zagadnień omówionych powyżej, aby przygotować go do interwencji w razie pojawienia się jakichkolwiek dolegliwości bólowych w domu. Otrzymasz instrukcje, w jaki sposób możesz dalej rozwijać zakres ruchów i zwiększać siłę mięśniową. Przed zakończeniem terapii mogą zostać wykonane nowe pomiary, aby sprawdzić stopień poprawy w stosunku do stanu na początku fizjoterapii.